ABC spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

Stan prawny na 01.01.2013 r.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest spółką kapitałową, której podstawy prawne funkcjonowania zostały uregulowane w dziale I tytułu III (art. 151 – 300) ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.). W obrocie gospodarczym występuje duża liczba podmiotów funkcjonujących właśnie w formie spółki z o.o. Wynika to z tego, że wspólnicy takiej spółki nie odpowiadają za zobowiązania spółki (art. 151 §4 Ksh), co pozwala na skuteczne wydzielenie ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą i odseparowaniu majątku prywatnego wspólników. Z tego powodu jest to korzystna forma prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsięwzięć średnich i większych rozmiarów. W czasach kryzysu i niestałości przepisów podatkowych - również dla mniejszych podmiotów. Jednakże należy pamiętać, że spółka ta jest zobowiązana do prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych.

Kapitał
Minimalny kapitał zakładowy spółki wynosi co najmniej 5 000 zł, wartość nominalna 1 udziału nie może być niższa niż 50 zł. Wszystkie udziały w kapitale zakładowym powinny być równe i niepodzielne. Udziały mogą być obejmowane powyżej ich wartości nominalnej, powstałą w takiej sytuacji nadwyżkę przelewa się do kapitału zapasowego.

Zawarcie umowy i rejestracja
Umowa spółki z ograniczą odpowiedzialnością może być zawarta na dwa sposoby:
• w formie aktu notarialnego, lub
• poprzez system teleinformatyczny.

W przypadku zawierania umowy w formie aktu notarialnego, notariusz pobierze i wpłaci do urzędu skarbowego podatek od czynności cywilnoprawnych od kapitału, który wynosi 0,5% wartości kapitału spółki. Pokrycie kapitału może nastąpić wkładami pieniężnymi lub aportem. Umowa zawarta przed notariuszem może uregulować kwestię wnoszenia dopłat, zbycia i zastawiania udziałów, zasady wstąpienia spadkobierców na miejsce zmarłego wspólnika, wyłączyć lub ograniczyć podział udziałów między spadkobierców oraz wstąpienie do spółki współmałżonka wspólnika w przypadku, gdy udziały są objęte wspólnością majątkową małżeńską.

Zawarcie umowy poprzez system teleinformatyczny następuje z wykorzystaniem wzorca umowy, udostępnionego przez ten system i wymaga opatrzenia umowy przez wszystkich wspólników podpisem elektronicznym. Kolejnym wymogiem jest pokrycie kapitału zakładowego wyłącznie w postaci wkładów pieniężnych. Konsekwencją zawarcia w taki sposób umowy spółki z o.o. jest konieczność wypełnienia przez wspólników deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych PCC-3. Podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy spółki wynosi 0,5% wartości kapitału zakładowego. Złożenie deklaracji i wpłaty podatku należy dokonać w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli zawarcia umowy spółki. Organem podatkowym właściwym jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę spółki.

Jednak zawarcie umowy nie powoduje, że spółka już powstała. Dodatkowo konieczne jest wniesienie wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, powołanie zarządu, ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej (o ile wymaga tego umowa spółki) oraz wpisanie spółki do Rejestru Przedsiębiorców prowadzonego przez Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego właściwego według siedziby spółki.

Zgłoszenie spółki z o.o. do sądu rejestrowego, której władze ograniczają się na przykład do zarządu, powinno zawierać wypełnione i podpisane przez cały zarząd formularze:
• KRS-W3 – wniosek o rejestrację,
• KRS-WE – załącznik do wniosku, dotyczący wspólników spółki,
• KRS-WM – załącznik do wniosku, dotyczący przedmiotu działalności spółki,
• KRS-WK – załącznik do wniosku, dotyczący organów spółki.

Do wniosku należy załączyć umowę spółki, oświadczenie członków zarządu o wniesieniu kapitału, dokument o powołaniu członków organów spółki, listę wspólników, wzory podpisów członków zarządu, wniosek o wpis do REGON RG-1, zgłoszenie płatnika składek ZUS-ZPA oraz zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2. Należy pamiętać o tym, by dokonać rejestracji spółki dla potrzeb podatku od towarów i usług dokonując zgłoszenia spółki do urzędu skarbowego na druku VAT-R.

W przypadku spółki, której umowa została zawarta przez system teleinformatyczny, nie ma potrzeby wypełniania i składania do sądu wskazanych powyżej formularzy. Przy zawieraniu umowy przez system przesyłana jest do sądu opatrzona podpisem elektronicznym: umowa spółki, lista wspólników i oświadczenie członków zarządu o wniesieniu kapitału. Ponadto zarząd spółki powinien w terminie 7 dni od dnia jej wpisu złożyć do sądu rejestrowego złożone wobec sądu albo poświadczone notarialnie wzory podpisów członków zarządu. Założenie spółki przez Internet skutkuje wykluczeniem możliwości zastosowania tzw. zasady jednego okienka i powoduje konieczność zgłoszenia spółki do ZUS, GUS i Urzędu Skarbowego.

Możliwość zawiązania umowy spółki z o.o. przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnianego w systemie teleinformatycznym jest przeznaczona przede wszystkim dla osób pragnących szybko, w nieskomplikowany sposób założyć spółkę z o.o. Ponieważ nowa regulacja nie przewiduje możliwości modyfikacji treści wzorca a jedynie prawo wyboru z góry określonych wariantów danego postanowienia umowy, może nie odpowiadać potrzebom tych osób, które chcą zawrzeć bardziej rozbudowaną i skomplikowaną umowę spółki. Późniejsze zmiany umowy spółki przebiegają już w sposób tradycyjny.

Opodatkowanie spółki z o.o.
Dochody spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, który uregulowany jest w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 z późn.zm.). Podatek dochodowy wynosi 19% podstawy opodatkowania (art. 19 ust. 1 updop). Podstawę opodatkowania stanowi dochód czyli nadwyżka sumy przychodów nad
kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym, po odliczeniu przewidzianych w ustawie odliczeń.

Od dywidendy wypłacanej wspólnikom potrącany jest podatek dochodowy od dochodów (przychodów) z dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który ustalony został w wysokości 19% uzyskanego przychodu.

Prawa i obowiązki wspólników
Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, wspólnicy mają równe prawa i obowiązki w spółce. Umowa może przewidywać udziały o szczególnych uprawnieniach (udziały uprzywilejowane), które może dotyczyć w szczególności prawa głosu, prawa do dywidendy lub sposobu uczestniczenia w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki.

W czasie trwania spółki nie wolno zwracać wspólnikom wniesionych wkładów, nie mogą oni otrzymywać wypłat z majątku potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego ani pobierać odsetek od wniesionych wkładów.

Wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. O ile umowa nie stanowi inaczej, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów. Uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są wspólnicy, którym udziały przysługiwały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku.

Zarząd
Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Składa się z jednego lub większej liczby członków. Do zarządu mogą być powołane osoby spośród wspólników lub spoza ich grona. Jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki.

Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zasadniczo mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu.

Nadzór
Prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi. W tym celu wspólnik może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla własnego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu.

Nadzór w spółce może być również wykonywany przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną. Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. W celu wykonywania swoich obowiązków rada nadzorcza może badać wszystkie dokumenty spółki, żądać od zarządu i pracowników sprawozdań i wyjaśnień oraz dokonywać rewizji stanu majątku spółki. Z zasady każdy członek rady nadzorczej może samodzielnie wykonywać prawo nadzoru.

Do obowiązków komisji rewizyjnej należy ocena sprawozdania zarządu z działalności spółki oraz sprawozdania finansowego za rok obrotowy. W spółce niemającej rady nadzorczej umowa spółki może rozszerzyć obowiązki komisji rewizyjnej.

Prowadzenie spraw sp. z o.o.
Decyzje w sprawach spółki nieprzekraczające zarządu zwykłego podejmuje zarząd. Natomiast pozostałe decyzje muszą zostać podjęte w drodze uchwały przez zgromadzenie wspólników.
Obligatoryjnie uchwały zgromadzenia wspólników wymaga rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania zarządu z działalności spółki, sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy oraz udzielenie absolutorium członkom organów spółki z wykonywania przez nich obowiązków. W przedmiocie spraw majątkowych uchwały zgromadzenia wspólników w szczególności wymaga np.:
• zbycie i wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części;
• nabycie i zbycie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości;
• zwrot dopłat;
• zawarcie pomiędzy spółką dominującą a spółką zależną umowy o zarządzanie spółki zależnej lub przekazywanie zysku przez taką spółkę;
• zawarcie umowy o nabycie dla spółki nieruchomości albo udziału w nieruchomości lub środków trwałych za cenę przewyższającą jedną czwartą kapitału zakładowego, nie niższą jednak od 50 000 zł, przed upływem dwóch lat od dnia zarejestrowania spółki;
• rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego;

Ponadto, jeżeli sprawozdanie finansowe wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, uchwały zgromadzenia wspólników wymaga dalsze istnienie spółki (art. 233 §1 Ksh).

Podwyższenie i obniżenie kapitału zakładowego
Podwyższenie kapitału zakładowego następuje przez podwyższenie wartości nominalnej udziałów istniejących lub ustanowienie nowych. Jeżeli umowa spółki przewiduje maksymalną wysokość podwyższenia kapitału zakładowego i termin, to nie ma potrzeby zmieniać umowę spółki. Dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów. Oświadczenia wspólników (dotychczasowych i nowych) o objęciu udziałów wymaga formy aktu notarialnego.

Podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić poprzez pokrycie środkami z kapitału zapasowego lub kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku spółki. Powstałe w ten sposób udziały przysługują wspólnikom w stosunku do ich dotychczasowych udziałów i nie wymagają objęcia.

Uchwała o obniżeniu kapitału zakładowego powinna określać wysokość, o jaką kapitał zakładowy ma być obniżony, oraz sposób obniżenia. O uchwalonym obniżeniu kapitału zakładowego zarząd niezwłocznie ogłasza, wzywając wierzycieli spółki do wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie zgadzają się na obniżenie. Wierzyciele, którzy w terminie trzech miesięcy zgłosili sprzeciw, powinni zostać przez spółkę zaspokojeni lub zabezpieczeni.

Zarówno podwyższenie jak i obniżenie kapitału zakładowego zarząd zgłasza do sądu rejestrowego. W przypadku podwyższenia kapitału zakładowego wpis do rejestru powoduje jego dokonanie.

Rozwiązanie i likwidacja spółki
Rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru. Rozwiązanie spółki powodują głównie:
• uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza;
• ogłoszenie upadłości spółki.

W czasie prowadzenia likwidacji spółka zachowuje osobowość prawną. W czasie likwidacji nie można, nawet częściowo, wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań.

Generalnie likwidatorami są członkowie zarządu. W przypadku likwidacji orzeczonej przez sąd, może on jednocześnie ustanowić likwidatorów. Likwidatorzy powinni ogłosić o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji, wzywając wierzycieli do zgłoszenia ich wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia. Likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. W zakresie tych kompetencji likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki.

W przypadku upadłości spółki jej rozwiązanie następuje po zakończeniu postępowania upadłościowego, z chwilą wykreślenia z rejestru. Wniosek o wykreślenie składa syndyk.

Odpowiedzialność
Wspólnicy spółki z o.o. nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie członkowie zarządu o ile egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Członkowie zarządu mogą uchylić się od tej odpowiedzialności, jeżeli wykażą, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe.

Podstawa prawna:
art. 151 – 300 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn.zm.)


Komentarze

Reynaldo

31 grudnia 2016 02:26

You know, very good articles just like it make me desire to come to be a author.
I’ve already tried to create my personal weblog a couple
of times and even read through a variety of tutorials such as
- write my college essay for me but I am quite lazy to
publish something frequently.

Randal

31 grudnia 2016 01:24

Good web log! I'm keen on the method that you talk about
%BT% herein. I want I had this kind of writing
skills therefore I don’t should buy articles from providers like in this review located on http://indulgy.com/post/W6dHDRzyn3