Podatek od nieruchomości w Zakładach Pracy Chronionej

Zakład Pracy Chronionej jest jednostką, która jeszcze parę lat temu korzystała z szeregu zwolnień podatkowych i innych udogodnień finansowych. Przykładem zwolnienia podatkowego jest nadal zwolnienie od podatku od nieruchomości. Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ZPChr jest zwolniony od podatku od nieruchomości w zakresie obiektów zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej, zajętych na prowadzenie tego zakładu. Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o rehabilitacji, fundusz rehabilitacji tworzy się w szczególności ze środków uzyskanych ze zwolnień z podatków.

Do niedawna powszechną praktyką było ujmowanie przez ZPChr-y podatku od nieruchomości (objętego zwolnieniem) w księgach i zaliczaniu tego podatku (a właściwie zwolnienia) do kosztów uzyskania przychodów tylko dlatego, że zwolnienie zostało przekazane na fundusz rehabilitacji. W efekcie ZPChr-y korzystały potrójnie: nie płaciły podatku od nieruchomości, zaliczały go do kosztów uzyskania i dodatkowo zaliczały do kosztów uzyskania wydatki sfinansowane z ZFRON oraz odpisy amortyzacyjne od środków trwałych sfinansowanych z tego funduszu, utworzonego m.in. z tego zwolnienia. Takie stanowisko popierali również autorzy literatury fachowej.

Tymczasem zwolnienie w podatku od nieruchomości nie powinno być w ogóle ewidencjonowane. Nie jest to zobowiązanie wobec Urzędu Miejskiego zdefiniowane w Ustawie o rachunkowości (tj.wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki), zatem nie powinno być ujmowane na rozrachunkach i RMK czynnych. Taki sposób ujmowania zwolnienia od podatku od nieruchomości został przyjęty w ZPCHRach, aby móc zaliczyć w koszty podatkowe całość podatku od nieruchomości (podlegającego zapłacie i zwolnionego). Dopiero przekazanie środków ze zwolnienia należałoby ująć w kosztach, ale oznaczałoby to brak możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych, ponieważ nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika.

Podkreślenia wymaga fakt, że organy podatkowe w roku 2008 dostrzegły ten problem, wydając interpretacje kwestionujące prawo do zaliczenia do kosztów podatkowych kwoty zwolnienia od podatku od nieruchomości. Przed rokiem 2008 wydawano z reguły interpretacje potwierdzające prawidłowość takiego postępowania.

W interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22 stycznia 2008 r., nr ILPB1/415-147/07-2/IM np. czytamy:

…Zatem to nie podatek od nieruchomości jest przekazywany na ZFRON i PFRON lecz środki pochodzące ze zwolnienia podatkowego. Kwota obliczonego podatku jest istotna tylko do ustalenia wysokości przekazywanej wpłaty. Z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie wynika, iż odpisy i wpłaty na ZFRON i PFRON mogą obciążać koszty działalności, zatem odpisy te nie mogą być kosztem uzyskania przychodów zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych. Dopiero wydatki poniesione ze środków ZFRON, z wyjątkiem określonych odpowiednio w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będą kosztami uzyskania przychodów. (…)

Identycznie uzasadnienie znajduje się w interpretacji indywidualnej IPPB3/423-478/08-2/MK z dnia 2008.06.04 Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie oraz interpretacji indywidualnej sygn. ILPB3/423-163/07-2/ŁM z dnia 2008.01.11 Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.

Ostatecznie kontrowersje zostały rozstrzygnięte przez Ministra Finansów, który w dniu 5 marca 2010 r, wydał interpretację ogólną sygn. DD6/8213/165/KWW/09/BMI9/11871. W interpretacji m.in. czytamy:

O ile brak jest podstaw do zaliczenia do kosztów podatkowych uzyskanych środków z wyżej wymienionego zwolnienia podatkowego w momencie ich przekazania na ZFRON (ZFA), to nie ma przeszkód, aby tymi kosztami były u prowadzącego zakład pracy chronionej (zakład aktywności zawodowej) wydatki sfinansowane z tego funduszu (w tym pochodzące ze środków z tego zwolnienia), o ile wydatki te spełniają warunki, o których mowa w art. 15 ust. 1 updop albo art. 22 ust. 1 updof

Podsumowując należy uznać, że zagadnienie zaliczania podatku od nieruchomości w ZPChr zostało rozstrzygnięte. W ZPChr kosztem uzyskania przychodów powinien być jedynie podatek od nieruchomości podlegający wpłacie oraz ewentualne wydatki sfinansowane z funduszu ZFRON.